Nieuwe wetgeving vakantiedagen

Hans van Mens, Newsflash Arbeidsrecht.

De Eerste Kamer heeft op dinsdag 24 mei 2011 een wetsvoorstel aangenomen op grond waarvan per 1 januari 2012 zieke werknemers over de volledige ziekteperiode (dus niet beperkt tot het laatste half jaar van de ziekte) vakantiedagen opbouwen. Daar staat tegenover dat (zowel voor zieke als voor niet-zieke werknemers) de opgebouwde maar niet genoten vakantiedagen een half jaar na het einde van het kalenderjaar waarin die dagen zijn opgebouwd, vervallen.

 

De wetgever heeft, min of meer gedwongen door het Europese Hof van Justitie, in 2010 een wetsvoorstel gemaakt om het onderscheid in opbouw van vakantiedagen tussen zieke en niet-zieke werknemers te laten vervallen. In de toelichting bij het wetsvoorstel heeft de Minister aangegeven dat het redelijk is om de vakantiedagenopbouw niet te beperken tot het laatste half jaar van de ziekte, omdat een zieke werknemer immers tijdens de hele ziekteperiode vakantiedagen moet kunnen opbouwen en opnemen om van zijn re-integratie-inspanningen te kunnen bijkomen (recupereren). Om te stimuleren dat arbeidsongeschikte werknemers daadwerkelijk vakantiedagen opnemen en om te voorkomen dat er stuwmeren  van vakantiedagen ontstaan, heeft de Minister tevens opgenomen dat de per 1 januari 2012 opgebouwde vakantiedagen een half jaar na het einde van het kalenderjaar vervallen indien die dagen niet zijn opgemaakt.

 

Deze korte vervaltermijn geldt overigens alleen voor de vakantiedagen die op grond van het wettelijke minimum worden opgebouwd. Voor de zogenaamde bovenwettelijke vakantiedagen blijft de verjaringstermijn van 5 jaar gelden tenzij in de CAO anders is overeengekomen. Deze korte vervaltermijn wordt tevens beperkt door de nieuwe wettelijke bepaling dat deze korte vervaltermijn niet geldt indien de werknemer redelijkerwijs niet in staat is geweest om vakantiedagen op te nemen. In dat geval geldt een verjaringstermijn van 5 jaren.

 

Kort gezegd komt het Wetsvoorstel neer op het volgende:

  1. Er is geen onderscheid meer in opbouw en opname vakantiedagen tussen zieke en niet-zieke werknemers;
  2. Uitgangspunt is dat zieke werknemers evenveel vakantiedagen kunnen opbouwen als niet-zieke werknemers;
  3. Uitgangspunt is dat zieke werknemers moeten re-integreren en in het kader daarvan inspanningen moeten plegen. Om rust te kunnen nemen moeten zij de gelegenheid hebben om niet te re-integreren waar tegenover de mogelijkheid moet bestaan om vakantiedagen op te nemen;
  4. Vakantiedagen die worden opgenomen door een zieke werknemer worden in mindering gebracht op het vakantiedagensaldo;
  5. Per 1 januari 2012 opgebouwde vakantiedagen vervallen een half jaar na afloop van het kalenderjaar;
  6. De korte vervaltermijn geldt niet voor bovenwettelijke vakantiedagen, tenzij anders is overeengekomen;
  7. De korte vervaltermijn geldt niet indien werknemer redelijkerwijs niet in staat is geweest om vakantiedagen op te nemen;
  8. De tot 1 januari 2012 opgebouwde vakantiedagen verjaren pas na 5 jaar;
  9. De vakantiedagen die het eerst vervallen/verjaren worden het eerst opgenomen.

 

De Vakantiedagenadministratie dient derhalve zodanig te worden ingericht dat een onderscheid wordt gemaakt in:

  1. vakantiedagen opgebouwd tot 1 januari 2012. Daarvoor geldt een verjaringstermijn van 5 jaar geldt;
  2. wettelijke vakantiedagen opgebouwd per 1 januari 2012. Daarvoor geldt een verjaringstermijn van een half jaar na afloop van het kalenderjaar;
  3. bovenwettelijke vakantiedagen opgebouwd per 1 januari 2012. Daarvoor geldt een verjaringstermijn van 5 jaar (tenzij bij CAO anders overeengekomen);
  4. vakantiedagen opgebouwd na 1 januari 2012, waarbij vaststaat dat werknemer redelijkerwijs niet in staat is geweest om die vakantiedagen op te nemen. Daarvoor geldt een verjaringstermijn van 5 jaar.

Van belang blijft dat werkgever geen mogelijkheid heeft om vakantiedagen op te leggen (tenzij bij overeenkomst of CAO anders is bepaald). De arbeidsongeschikte werknemer dient zelf vakantiedagen aan te vragen. Doet de arbeidsongeschikte werknemer dat en worden die dagen daadwerkelijk opgenomen, dan gaan die dagen af van het vakantiedagensaldo.

 

Van groot belang is dat deze korte vervaltermijn ook geldt voor niet-zieke werknemers.