Auroux legt geen bom onder PPS bij gebiedsontwikkeling

De onzekerheid omtrent aanbesteding bij gebiedsontwikkeling is de laatste jaren met name toegenomen naar aanleiding van het arrest Roanne/Auroux en de zaak Vathorst.

Het Instituut voor Bouwrecht heeft in opdracht van VROM, VNG en NEPROM onderzoek gedaan naar de gevolgen van het arrest Roanne/Auroux voor Nederland. Op basis van hun aanbevelingen komen de opdrachtgevers tot de conclusie dat het arrest "geen bom" legt onder PPS bij gebiedsontwikkeling in Nederland. 

Op 10 januari 2008 hebben het ministerie van VROM, VNG en NEPROM met een gezamenlijke brief aan projectontwikkeleraars en gemeenten een einde willen maken aan de onduidelijkheid en onzekerheid over de aanbestedingspraktijk bij gebiedsontwikkeling. De aanbevelingen van het Instituut voor Bouwrecht waren als bijlage bij de brief gevoegd.

Conclusie
Teije van Dijk en Matthijs van Leeuwen hebben de aanbevelingen van het Instituut voor Bouwrecht kort voor u samengevat:

  • De recente jurisprudentie van het Europese Hof (Roanne/Auroux en Commissie/Frankrijk) vormt geen reden de huidige Nederlandse samenwerkingspraktijk bij gebiedsontwikkeling ter discussie te stellen.
  • Alertheid is geboden op met name de volgende punten:

 

Doorleggen aanbestedingsplicht
Het doorleggen van de aanbestedingsplicht is in beginsel alleen mogelijk bij een grondpositie die een gerechtvaardigd beroep op zelfrealisatie mogelijk maakt. Indien een dergelijke grondpositie ontbreekt is het doorleggen te beschouwen als een opdracht voor diensten, welke aanbesteed dient te worden. Naarmate de grondposities van marktpartijen binnen een te ontwikkelen plangebied minder substantieel zijn (verdeeld over overheid en marktpartijen), wordt het lastiger om de aanbestedingsplicht voor publieke voorzieningen door te leggen aan bijvoorbeeld de GEM. Er bestaat bij een geringe grondeigendomspositie namelijk geen (praktische) noodzaak om samen te werken.

Financiële participatie door de overheid
Naarmate de overheid substantiëler participeert in de opstalontwikkeling bestaat er een groter risico dat aanbesteding verplicht is. In de Roanne/Auroux droeg de gemeente het volledige risico van het totale project. De gemeente werd namelijk eigenaar van alle voor derden bestemde, maar nog niet verkochte grond en bouwwerken. Een bezwarende titel (tegenprestatie) is daarmee gegeven.  In de Nederlandse praktijk van gebiedsontwikkeling worden dergelijke afspraken niet herkend.

Eisen
In het kader van PPS worden door de overheid een veelheid aan verschillende eisen gesteld. Voorzichtigheid is hierbij geboden. Het geheel van PPS afspraken kan namelijk een verkeerde indruk wekken. Deze verkeerde indruk kan worden voorkomen als gemeenten de eisen die zij stellen steeds kunnen verantwoorden vanuit de uitoefening van hun publieke taken ten aanzien van gebiedsontwikkeling. Dit is zeker het geval wanneer de gemeente uitsluitend stuurt op basis van haar publiekrechtelijke bevoegdheden.

Voor meer informatie of vragen heeft kunt u contact opnemen met Teije van Dijk, partner Bouw en Vastgoed.