Auroux legt geen bom onder PPS bij gebiedsontwikkeling
De onzekerheid omtrent aanbesteding bij gebiedsontwikkeling is de laatste jaren met name toegenomen naar aanleiding van het arrest Roanne/Auroux en de zaak Vathorst.
Het Instituut voor Bouwrecht heeft in opdracht van VROM, VNG en
NEPROM onderzoek gedaan naar de gevolgen van het arrest
Roanne/Auroux voor Nederland. Op basis van hun aanbevelingen komen
de opdrachtgevers tot de conclusie dat het arrest "geen bom" legt
onder PPS bij gebiedsontwikkeling in Nederland.
Op 10 januari 2008 hebben het ministerie van VROM, VNG en NEPROM
met een gezamenlijke brief aan projectontwikkeleraars en gemeenten
een einde willen maken aan de onduidelijkheid en onzekerheid over
de aanbestedingspraktijk bij gebiedsontwikkeling. De aanbevelingen
van het Instituut voor Bouwrecht waren als bijlage bij de brief
gevoegd.
Conclusie
Teije van Dijk en Matthijs van Leeuwen hebben de aanbevelingen van
het Instituut voor Bouwrecht kort voor u samengevat:
- De recente jurisprudentie van het Europese Hof (Roanne/Auroux
en Commissie/Frankrijk) vormt geen reden de huidige Nederlandse
samenwerkingspraktijk bij gebiedsontwikkeling ter discussie te
stellen.
- Alertheid is geboden op met name de volgende punten:
Doorleggen aanbestedingsplicht
Het doorleggen van de aanbestedingsplicht is in beginsel
alleen mogelijk bij een grondpositie die een gerechtvaardigd beroep
op zelfrealisatie mogelijk maakt. Indien een dergelijke
grondpositie ontbreekt is het doorleggen te beschouwen als een
opdracht voor diensten, welke aanbesteed dient te worden. Naarmate
de grondposities van marktpartijen binnen een te ontwikkelen
plangebied minder substantieel zijn (verdeeld over overheid en
marktpartijen), wordt het lastiger om de aanbestedingsplicht voor
publieke voorzieningen door te leggen aan bijvoorbeeld de GEM. Er
bestaat bij een geringe grondeigendomspositie namelijk geen
(praktische) noodzaak om samen te werken.
Financiële participatie door de overheid
Naarmate de overheid substantiëler participeert in de
opstalontwikkeling bestaat er een groter risico dat aanbesteding
verplicht is. In de Roanne/Auroux droeg de gemeente het volledige
risico van het totale project. De gemeente werd namelijk eigenaar
van alle voor derden bestemde, maar nog niet verkochte grond en
bouwwerken. Een bezwarende titel (tegenprestatie) is daarmee
gegeven. In de Nederlandse praktijk van gebiedsontwikkeling
worden dergelijke afspraken niet herkend.
Eisen
In het kader van PPS worden door de overheid een veelheid aan
verschillende eisen gesteld. Voorzichtigheid is hierbij geboden.
Het geheel van PPS afspraken kan namelijk een verkeerde indruk
wekken. Deze verkeerde indruk kan worden voorkomen als gemeenten de
eisen die zij stellen steeds kunnen verantwoorden vanuit de
uitoefening van hun publieke taken ten aanzien van
gebiedsontwikkeling. Dit is zeker het geval wanneer de gemeente
uitsluitend stuurt op basis van haar publiekrechtelijke
bevoegdheden.
Voor meer informatie of vragen heeft kunt u contact opnemen met
Teije van
Dijk, partner Bouw en Vastgoed.