Persoonlijke boetes

Te betalen door u en uw onderneming!

Mededingingsrecht raakt arbeidsrecht
Het belang van het mededingingsrecht rukt op, vooral nu de Nederlandse mededingingsautoriteit (NMa) meer instrumenten heeft gekregen om overtredingen van de Mededingingswet aan te pakken. Eén van die instrumenten is het opleggen van persoonlijke boetes aan werknemers die betrokken zijn bij (vermeende) overtredingen. Door de persoonlijke boete dringt het mededingingsrecht de arbeidsrechtelijke sfeer binnen.

Hoge boetes voor bedrijf en (ex-)werknemer
De mogelijkheid om (ex-)werknemers te beboeten die niet willen meewerken aan het onderzoek van de NMa, bestaat al lang. Ook de mogelijkheid om ondernemingen die de Mededingingswet hebben overtreden te beboeten bestaat al geruime tijd. Sinds 1 oktober 2007 heeft de NMa echter ook de mogelijkheid om niet alleen ondernemingen, maar ook feitelijk leidinggevenden en opdrachtgevers persoonlijk te beboeten. Dat kan zijn voor betrokkenheid bij overtredingen van het kartelverbod, of in verband met het verbod op misbruik van machtspositie. De onderneming kan een boete krijgen van maximaal 10% van de geconsolideerde jaaromzet. Bij een (ex-)werknemer is dat maximaal EUR 450.000. Belangrijk onderdeel van deze regeling is de clementieregeling.

Clementieregeling
Clementie kan worden verleend als een onderneming die betrokken is geweest bij een kartel een verzoek indient tot boete-immuniteit of boetevermindering. Voorwaarde voor clementie is onder meer dat de clementieverzoeker schuld bekent, en zijn volledige medewerking verleent aan het onderzoek van de NMa. Het addertje onder het gras is dat de clementieregeling in navolging van de aangepaste boetebevoegdheid nu ook voor individuele (ex-)werknemers geldt.

Nu (ex-)werknemers ook zelf kunnen worden beboet, is het de verwachting dat deze in geval van (vermeende) overtreding van de mededingingsregels, veel sneller zelf naar de NMa zullen stappen. Dit kan voor de onderneming zeer nadelig uitpakken. Als een werknemer zich bij de NMa meldt voor de clementieregeling om daarmee een persoonlijke boete van maximaal EUR 450.000 te ontlopen of te beperken, is de kans immers groot dat hij zijn (ex-)werkgever opzadelt met een boete van ettelijke miljoenen euro's. Deze "amnesty-race" kan de arbeidsverhoudingen binnen een organisatie stevig onder druk zetten.

Goed letten op wat wel, en wat niet mag
Waakzaamheid in het bedrijfsleven is dus geboden. Om de risico's van het overtreden van de Mededingingswet voor onderneming en werknemers te bepreken, rust er een grote verantwoordelijkheid bij de onderneming. Deze bestaat eruit om werknemers kennis bij te brengen over wat zij, gelet op de mededingingsregels, in de commerciële sfeer wel en niet mogen. Daarnaast doet een onderneming er verstandig aan om duidelijke afspraken te maken met haar werknemers over mogelijke gevolgen bij overtredingen van de Mededingingswet. Je kunt de NMa maar beter voor zijn!